YouTube opname van de presentatie van het boek ”Verraad”

Op 15 april presenteerde Roel van Duijn in het Verzetsmuseum zijn nieuwe boek
”Verraad”. Het is het verhaal van een echtpaar dat actief was in het verzet
in de Tweede Wereldoorlog. Als de man gevangen wordt genomen en zijn leven in
gevaar is neemt zij een ingrijpend besluit…

https://youtu.be/p1iig1OkLDU

Toespraak van René Kok over het boek “Verraad”

Beeldonderzoeker NIOD, René Kok over het boek “Verraad”, zijn toespraak:

Beste Roel, beste Josti, beste aanwezigen

Op 12 juni 2014 kreeg ik zittend achter mijn bureau in het NIOD in ons mooie
pand aan de Herengracht een mail van Roel van Duijn. Een dag eerder had ik
het grote genoegen om deze ‘icoon uit de jaren 60’ te mogen interviewen ter
gelegenheid van de presentatie van een fotoboek op tafelformaat over de jaren
60, dat ik samen had gemaakt met mijn vriend en collega Erik Somers en Paul
Brood van het Nationaal Archief.
Ik kende Roel tot die tijd, zeg maar indirect. Als historicus natuurlijk met grote
belangstelling voor het Nederland van de jaren zestig toen de samenleving in
zo positieve zin veranderd en ook een beetje persoonlijk. Mijn vrouw Nanda is
onderbouw-lerares aan de 7e Montessorischool hier in Amsterdam en had al
weer heel wat jaren geleden hun zoon Balster in de klas Roel en Josti waren
toen nog niet zo lang terug uit Groningen, meen ik mij te herinneren. We
hebben thuis nog een gesigneerd boekje op de plank staan over de ‘Groningse
jaren’.

Op een mooie zondagmiddag in juni 2014 zat het zaaltje in het Nationaal
Archief helemaal vol en Roel vertelde aan de hand van een selectie foto’s uit
ons net uitgekomen fotoboek levendig als altijd over zijn rol en ervaringen in de
jaren 60.
Gelukkig had hij het zelf ook aangenaam gevonden, want hij beschreef de
middag in zijn mail de volgende dag als ‘gezellig en boeiend’. Na afloop van de
bijeenkomst had ik Roel verteld dat bij het NIOD werkte. Dat trok zijn interesse
en leidde tot de volgende vraag:

Zou je mij willen helpen met het vinden over mijn ex-schoonvader? Opa van
mijn 2 zoons. Mijn ex-vrouw Josti, moeder van mijn zoons, zou dat ook zeer op
prijs stellen”.
Wat volgde was een korte uiteenzetting over verzetsman Herman Reef uit
Hengelo, beginnende met de zin
Hij is omstreeks 1941-1942 door de Duitsers gepakt, naar ik gehoord heb omdat
hij een bom onder een treinrails heeft gelegd. Hij was communist. 26 juli 1910,
geboren te Hengelo. Was tot zijn arrestatie machine bankwerker bij HEEMAF in
Hengelo.
Het was het begin van een uitvoerige en boeiende email-correspondentie. Ik
stuurde de vele vragen al snel door aan mijn collega Hubert Berkhout: binnen
de NIOD dé deskundige over vragen betreffende verzet en vervolging. Samen
ontvingen wij Roel een paar keer en vonden het leuk dat hij iedere keer weer
zo hartelijk voor onze hulp – in feite toch gewoon ons werk- via de mail dankte
De keer dat Josti meekwam naar ons instituut staat mij nog helder voor ogen.
Josti moest huilen toen ze ons gebouw binnenkwam en hoewel dat wij als
NIOD-medewerkers met veel emotierijke vraagstukken wel vaker meemaken,
greep het ons zeer aan. Wát een uitwerking hebben de jaren 40-45 toch ook op
de tweede generatie.

Hubert en ik kregen bij dit gesprek te horen, dat dit meer was dan het verhaal
van een moedige verzetsstrijder, die zijn leven had geriskeerd voor de vrijheid
van zijn land.
Er was veel meer aan de hand!
De vrouw van Herman van Dreef, Leen was in een wanhoopspoging haar
echtgenote uit het beruchte concentratiekamp Vught (en wetend dat een paar
leden van de zogenoemde Hazemeyergroep wegens sabotage als waren
gefusilleerd) een seksuele verhouding aangegaan met de in Arnhem werkzame
SD’er Konrad Hofman. Een SD-functionaris die na de oorlog door de voormalige
illegaliteit als ’een ondanks s alles fatsoenlijk man’ was beoordeeld. (Ook zo’n
interessant gegeven in dit boek)

Wat een verhaal! Een geschiedenis als deze hadden Hubert en ik ondanks heel
veel jaren NIOD nog niet eerder onder ogen of oren gekregen.
Met tomeloze energie (al ware het 1966) ging Roel aan het werk en hij hield
ons regelmatig op de hoogte van zijn bevindingen en vorderingen.
Het deed ons goed dat de collega’s met wie wij Roel in contact brachten, zoals
van de Herinneringscentra Kamp Vught en Kamp Amersfoort hem zo vakkundig
van dienst waren. Ook het inzien van CABR dossiers – helaas tegenwoordig een
stuk lastiger dan voorheen- lukt onderzoeker Roel gelukkig. Het levert goede
informatie op.

Ik heb het boek de afgelopen dagen gefascineerd in zijn geheel gelezen.
Wegleggen kostte iedere keer moeite.
Een geschiedenis van een aantal specifieke verzetsmensen en niet een
collectief zoals ‘Dé illegalen ’ laat weer eens zien hoe ingrijpend deelname aan
het verzet was. En hoe – zeker in dit geval! – de gevolgen voor partners en
familie waren. En ook, dat de oorlog in 1945 niet afgelopen was (Ook in dat
opzicht is dit een belangrijk boek)
Je hebt je boek zoals een goed onderzoeker betaamt van een zeer uitvoerig
notenapparaat voorzien. Dat is een goede keuze want de lezer valt zo vaak van
de ene verwondering in de andere dat hij zich soms afvraagt: waar is dit
gegeven op gebaseerd?

Beste Roel, ik heb de vasthoudendheid waarmee je dit onderzoek hebt gedaan,
echt bewonderd. Niets was je teveel om de waarheid of vermeende waarheid
boven water te krijgen. Weken in archieven en vele avonden op internet.
Je bezocht iedere plek die een stukje van de puzzel zou kunnen zijn. Je weet het
dan ook nog op een mooie manier en zeer persoonlijk te beschrijven.
Daar kan ik veel voorbeelden van geven, maar laat ik het bij een enkel
voorbeeld laten:
Je beschrijft in het begin van je boek Herman, Leen en hun vrienden als een
verzetsgroepje, een van de eerste in bezet Nederland.
Je reist naar Hengelo om de plek waar zij bijeenkwamen om hun acties voor te
bereiden met eigen ogen te zien.
Ik heb hun nest opgezocht, in dat poortgebouw tegenover het majestueuze
hotel ‘Lansink. Zoals de samenzweerders heb ik bij de eerste deur rechts onder
de poort aangebeld en ben – ontvangen door de van het verleden niets wetende
bewoners – de krakende trap opgelopen die hen naar het grote vertrek boven
het poortgewelf voerde. Ik zag ze daar: Herman, het haar achterover gekamd
en met pijp, Leen in de weer met de theepot van de schouw naar de tafel,
donkere Harry en Jan. Door de rooksluiers heen keek het viertal elkaar
enthousiast in de ogen. ‘Het waren heel gewone, maar dappere jonge mensen.’
leg ik uit. Is het heus, hier een verzetsgroep?, vragen de bewoners vereerd’.

Je boek is dan zeker geen afstandelijk geschreven historisch verhaal. Je leeft
mee met de hoofdpersonen, verplaatst je in hen en met terugwerkende kracht
wil je het beste voor hen.
Zo schrijf je over de periode dat Herman in kamp Amersfoort zit, waar
kampbeul Kotälla (een van de latere ‘Drie van Breda’) een waar terreurbewind
voert:
Hopelijk heeft Herman hem maar een paar dagen en liefst op geruime afstand
meegemaakt.

Je niet aflatend energie brengt je soms onverwacht voorspoed in het
onderzoek. Je komt na maanden zoeken in contact met de kleinzoons van SDman
Hofman en er is sprake van een klik tussen jullie.
Tante Anne Reef blijkt tot je verrassing nog te leven; 95 jaar oud met een goed
geheugen over vroeger. Je spreekt haar in het zorgcentrum Bellinckhof.( Er is
een foto van opgenomen in je boek)
Opgetogen schrijf je over de ontmoeting:
‘Voilà! Annie heeft de bevestiging van Leens verhaal en mijn reconstructie
geleverd.
Tegenslagen in het onderzoek zijn er natuurlijk ook.
Op pag. 127 schrijf je op je handen te bijten, als de archivaris van het Nationaal
Archief je mailt dat het dossier van het Bureau Arnhem Opsporing
Oorlogsmisdrijven over Konrad Hofman er niet meer is.

En zo krijgt de lezer in 224 boeiende pagina’s een verhaal gepresenteerd over
bezetting, onderdrukking, verzet, verraad, verwerking en niet te vergeten
liefde.

Ik rond af.
Goede Roel, van harte gefeliciteerd met dit bijzondere boek en het resultaat
van je onderzoek.
Josti wat fijn dat je nu zoveel meer weet over het bijzondere- en liefdevolle
huwelijk van jouw bijzondere vader en moeder.

En u dames en heren…………………………..Leest dit boek !!

René Kok
Beeldonderzoeker NIOD
Verzetsmuseum Amsterdam, 15 april 2016

Lezing door Prof. Ismee Tames over “Verraad”

Op 15 april 2016 heeft Prof. Ismee Tames een lezing gehouden over het nieuwe boek van Roel van Duijn, “Verraad”.
Ismee Tames is directeur onderzoek van het NIOD en hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht.
Haar lezing vind je door hieronder te klikken, naar de site van het NIOD:

http://niod.nl/sites/niod.nl/files/Lezing%20Ismee%20Tames%20Verraad%20vrouwen%20verzet%2015%20april%202016.pdf

Het Parool – Het verwijt van verraad bleef altijd

Artikel in Het Parool, door Patrick Meershoek (in pdf)

Parool_160416

Trouw – Moffenhoer? Nee, verzetsheldin!

Artikel in Trouw, door Roel van Duijn (in pdf)

Trouw_160416_01

Trouw_160416_02

Presentatie op 15 april 2016, 15.30 uur, van mijn nieuwe boek “Verraad“

Uitnodiging

“Verraad“, de driehoek van een verzetsechtpaar en een SD-agent,
nieuw boek van Roel van Duijn,
uitgave van uitgeverij Aspekt.

Beste mensen,
hierbij nodig ik jullie van harte uit voor de presentatie van een boek dat een nieuw licht werpt op het verzet tegen de Hitleriaanse bezetting.
“Verraad“  is de onthulling en analyse van een familiegeheim uit de oorlog. Het gaat over het verzet dat gepleegd is door de ouders van mijn eerste vrouw.
Hij, Herman Reef, pleegde in Twente een bomaanslag op een Wehrmachttrein, werd verraden en zat gevangen in concentratiekamp Vught.  Zij, Leen Reef-Weel, ging een relatie aan met een agent van de Sicherheitsdienst en wist hem te bewegen haar man en zijn makkers verrassend te bevrijden uit het kamp.
Dat was tot nu toe onbekend.
Maar waarom  zei hij meteen na zijn bevrijding: “Als het zo gegaan is wil ik liever terug naar het kamp”? “En wie was eigenlijk die SD-er”?
In een zoektocht door archieven en gesprekken met overlevenden heb ik de feiten boven water gekregen en schimmen tot verrassend levende mensen gemaakt.

Het boek  is een rehabilitatie geworden van een vrouw die ten onrechte als moffenhoer is bejegend en zelfs door haar eigen man werd gewantrouwd.
Het boek laat ook zien dat een effectieve bijdrage van de vrouw in het verzet als zodanig altijd is miskend.
Het boek laat het verschil zien tussen verraad en gewaand verraad. Het laat zien hoe de driehoeksverhouding tussen het verzetsechtpaar en de SD-er ook na de oorlog een pijnlijke staart kreeg, mede door toedoen
van verzetspsychiater Bastiaans.
De smet van verraad blijkt nu in werkelijkheid geen verraad maar een heel moedige daad te zijn geweest.

Het boek heb ik geschreven op verzoek van Josti Reef, de verzetsdochter. Het is tevens mijn cadeau aan haar voor haar zeventigste verjaardag, die rond de presentatie van het boek valt.

De presentatie vindt plaats op 15 april a.s. ’s middags om half vier in het Verzetsmuseum in Amsterdam, Plantage Kerklaan 61, 1018 CX, tegenover Artis.
Na mijn inleiding bied ik het boek aan aan verzetsdochter Josti Reef, die ook graag wat zeggen zal.
Hierna volgt een beschouwing over het boek van prof. Ismee Tames, verbonden aan het NIOD. Zij is gespecialiseerd in de geschiedenis van het verzet, met veel aandacht voor de rol van de vrouw.
Ook René Kok, auteur van fotoboeken over de bezettingstijd en van het NIOD neemt het woord.
Van 5 tot 6 is er tot besluit van de gebeurtenis een borrel.

Je bent van hartelijke welkom!

Wel graag even een aanmelding van te voren naar het Verzetsmuseum, zodat we rekening kunnen houden met je komst, wel of niet met partner of vrienden. Email even naar: lezingen@verzetsmuseum.org of bel 020-
6202535.

Graag tot ziens bij de presentatie.

Hartelijke groet van,

Roel van Duijn,
mede namens Uitgeverij Aspekt en het Verzetsmuseum
020 4704770

Roel van Duijn over het Oekraïene-referendum op YouTube

Op 31 maart zal vanaf 19.00 uur in de bibliotheek aan de Van Hallstraat een debat plaatsvinden over het Oekraïene-referendum van 6 maart. Aanleiding voor VSTV International hierover te spreken met Ruslandkenner Roel van Duijn.

Zie deze opname op YouTube:

Roel van Duijn over het Oekraïene-referendum

Supergrote schurkenstaat

Brievenpagina – NRC_Handelsblad_20151017 (pdf)

Supergrote schurkenstaat

Rutte ontwijkt de misdadige rol van Poetin met MH17. Hij doet een krachteloze
oproep aan Rusland om mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek.
In feite richt Rutte zich tot de daders zelf. Het is zo klaar als een klontje dat
MH17 is neergeschoten door de inspanningen van het Russische leger
en het Kremlin. Onze media herhalen dat het Kremlin overtuigd is van de
schuld van Oekraïne, maar in werkelijkheid zijn de Russische leiders de
enigen in de wereld die precies weten wat er gebeurd is. Zij hebben BUK-toestellen
naar Oost-Oekraïne laten brengen en opdracht gegeven te vuren op vliegtuigen.
Bestaat er hoop dat de Russische regering na tien jaar schuld erkent, zoals
met Lockerbie? Nee, want Rusland is niet een kleine schurkenstaat, zoals
het Libië van Gadaffi, maar een supergrote.
Die het als zijn patriottische eer ziet om hardnekkig te blijven liegen.
Rutte mag deze vreselijke realiteit niet ontwijken door een oproep aan dovemansoren.
Wat de premier moet doen is internationaal Poetins sabotage en valse propaganda
aan de schandpaal nagelen.
Hij mag hoofddader Poetin er niet mee weg laten komen.

Roel van Duijn oud-politicus

Rutte laat Poetin er mee weg komen

Rutte ontwijkt de misdadige rol van Poetin inzake de MH17. In zijn commentaar op de conclusies van de Onderzoeksraad beperkt  hij zich tot een  krachteloze  “oproep aan de Russische regering om mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de daders”.

Na dit onderzoeksrapport is het nog duidelijker dat Rutte zijn  oproep in feite richt aan de daders zelf, zonder dit echter te laten merken.

Want het is nu zo klaar als een klontje dat de MH17 is neergeschoten  als gevolg van de inspanningen van het Russisch leger onder leiding van het Kremlin.
1. De BUK-raket is afgeschoten door een Russisch militair toestel.
2. De raket is gelanceerd in  het  door Rusland gesteunde separatistengebied.
3. Het neerhalen van de MH17 vormde het sluitstuk van het neerschieten door  “separatisten” (waarschijnlijk eveneens Russen) van een serie Oekraïense vliegtuigen in diezelfde weken.

In plaats van medewerking aan het feitenonderzoek heeft  het Kremlin dit op alle manieren gesaboteerd. Het heeft bewust   vervalste versies van de moordaanslag in omloop gebracht. Verre van respect voor het werk van de Nederlandse Onderzoeksraad,  tracht het nu de aandacht ervan af te leiden, door nog voor en ook na de publicatie  met  een botte ontkenning en een nieuw  verzonnen verhaal  te komen, uit de mond van de Buk-rakettenfabriek.

Natuurlijk wéét Rutte  dit ook. En  Rutte weet ook dat Moskou dit weet.

Kremlin kent de waarheid als geen ander
In werkelijkheid  is  het niet zo dat de Russische autoriteiten “overtuigd“  zijn dat het vliegtuig door het Oekraïense leger is neergeschoten. De Nederlandse media  herhalen dat het Kremlin hiervan “overtuigd“ is, maar in werkelijkheid  is een kleine groep van Russische politici en militairen de enigen in de wereld die precies weten wat er gebeurd is. Want zij hebben zelf het plan gemaakt om BUK-toestellen naar Oost-Oekraïne te brengen  en zij hebben ook zelf opdracht gegeven de raketten af te vuren op vliegtuigen. Weliswaar hebben zij daarbij vooral gemikt op Oekraïense  Antonovs die in de dagen ijlings  munitie en versterkingen  naar hun grensposten vervoerden om  -vergeefs-   hun  landsgrens te verdedigen tegen de Russische overweldiging. Maar  zij zijn het geweest die alle handelingen hebben verricht die resulteerden in de dodelijke aanslag op de MH17.

In plaats van te erkennen dat dit alles op z’n minst tot een katastrofale “vergissing“ heeft geleid doet men nu al het mogelijke om de schuld  in de schoenen van  Oekraïne te schuiven. Bizar is ook dat Moskou beweert dat Nederland door het rapport van de Onderzoeksraad een “vooringenomen“ standpunt presenteert en niets liever wil dan Rusland te beschuldigen, terwijl de werkelijkheid is dat Den Haag  een confrontatie met Rusland  vreest en liever uit de weg gaat.

Patriotisch liegen
Rutte begrijpt ook dat Poetin zijn schuld niet kan erkennen, omdat dit zijn hele geheimhouding van zijn oorlogsvoering in Oekraïne zou ontmaskeren. Hoe zou  Poetin kunnen toegeven dat hij zijn leger de BUK-raketten heeft geleverd en in gebruik heeft gebracht, na ruim anderhalf jaar leugens over een“burgeroorlog“ waaraan hij part noch deel had? Ook nu nog ontkent Poetin de  aanwezigheid van  Russische militairen in Oekraïne. Door erkenning van schuld, zelfs van onbedoelde schuld, zou hij zichzelf in de hele wereld in z’n  hemd zetten als de man die  de doet alsof hij geen oorlog voert terwijl hij er tot over nek toe in betrokken is.

Wij hoeven dus op geen enkele werkelijke  medewerking van de Russische overheid bij de opsporing en vervolging  van de daders te rekenen.

Bestaat er hoop dat de Russische regering  á la Lockerbie na tien jaar zijn falen erkent en alsnog medewerkt? Nee, want Rusland is niet een kleine schurkenstaat, zoals het Lybië van Khadaffi, maar een supergrote. Die het zich tot zijn “patriottische eer“ rekent om hardnekkig  te blijven liegen. En dit ook kan, omdat het land te belangrijk is voor  voor andere landen, inclusief Nederland.

Rutte kent deze vreselijke realiteit.  Daarom mag hij die niet ontwijken door een laffe, zogenaamde oproep aan dove oren.

Wat Rutte moet doen is internationaal Poetins sabotage van het onderzoek en zijn  valse  propaganda  aan de schandpaal nagelen. Alleen dan komt hij werkelijk op voor de nabestaanden en de gerechtigheid inzake de MH17. Hij mag hoofddader Poetin, er niet mee weg laten komen.

Roel van Duijn
ex-politicus

Dit artikel staat ook in de Volkskrant:

http://www.volkskrant.nl/binnenland/rutte-laat-poetin-met-mh17-weg-komen~a4163838/


Referendum Oekraïne steunt Russische vuist tegen democratie!

ONDERTEKEN REFERENDUM AANVRAAG OEKRAINE NIET !

Referendum  Oekraïne steunt Russische vuist tegen democratie

Wat willen de initiatiefnemers van het voorstel om een referendum te houden over de Nederlandse goedkeuring van het Associatieverdrag met Oekraine? “Een democratische vuist maken tegen de EU“, pocht Geen Stijl. Er zijn twee  redenen waarom dit onzin is.

1. Het Associatieverdrag met Oekraïne heeft een heftige voorgeschiedenis.
Het is  twistappel geweest tussen enerzijds de democraten in  Oekraïne en anderzijds de corrupte, pro-Poetin kliek rond de voormalige president  Janoekovitsj. Toen deze laatste  twee jaar terug weigerde het Associatieverdrag met de EU te ondertekenen, brak er een revolutie  uit die gedragen werd door voorstanders van een politieke band met het westen en niet met het autoritaire Rusland. Het plan van Rusland was immers om Oekraïne in te lijven in de  Euro-
Aziatische Unie, waarvan Moskou de spil is. Democratie in deze Unie is ver te zoeken. De  Oekraïense tegenstanders van het plan om hun land te laten opslokken door zo’n opvolger van de Sovjet-Unie waren dolblij toen  de politieke omwenteling in Kiev tot gevolg kreeg dat het verdrag
alsnog ondertekend werd.

Het verdrag is in Oekraïne het symbool van het streven naar democratie en ook van onafhankelijkeid. Wanneer nu Nederland door het houden van een referendum  twijfel wekt aan de juistheid ervan verraden wij daarmee degenen die in Oekraïne een vuist maken tegen het autoritaire bestel in Rusland en ook in het verleden van Oekraïne zelf.
Wie meer democratie in de EU wil, moet juist de voorstanders van democratie in omliggende landen steunen. En niet bestoken met een dubieus referendum.

2. Een referendum over het verdrag met Oekraïne is een godsgeschenk voor de Russische propagandamachine. Haha, zal die roepen, zelfs in Nederland keren de burgers zich tegen dit schandelijke verdrag met het fascistische Kiev!

Nu al richt die Russische televisie zich dagelijks tegen de regering van Porosjenko. Hoofdthema is dat deze regering een speelbal is van het Amerikaanse imperialisme. En dat de Amerikanen Europa gebruiken voor dit vuile spel. Prachtig, zal  Russia Today, de internationale
propaganda-tv van Poetin, schreeuwen: nu blijkt dat de Europese burgers het  niet langer pikken om zich door Amerika te laten gebruiken voor een Verdrag waarmee Oekraïne in de Amerikaanse tang wordt genomen!

Moskou zal de Nederlandse tegenstanders van het verdrag niet alleen openlijk bijvallen. Maar ook verdekt, door een stortvloed van  berichten onder een Nederlands  pseudoniem  op de Nederlandse social media en ingezonden brieven in kranten. Afkomstig van Russische trollen
die tegen betaling onder een valse naam tienduizenden zogenaamde meningen in de media doen verschijnen.

Het referenduminitiatief tegen het verdrag is geen democratische vuist, het betekent in de praktijk steun voor de Russische, anti-democratisch aanval op Europa.

Nu al wordt in de Russische media elk verzet tegen de EU  aangegrepen om de indruk te wekken dat Europa op haar laatste benen loopt en dat het hoog tijd is voor invoering van autoritaire régimes  zoals dat van de Hongaarse  president Orban.
Wanneer nu juist in Nederland een referendum wordt gehouden onder het motto “zeg nee  tegen politieke samenwerking met Oekraïne“ dan zal dit leiden tot een hoogtepunt van Russische propaganda tegen de EU en  Nederland.Zelfs als de meerderheid zich zal uitspreken voor  een
”Ja”tegen  het verdrag zal Moskou het feit dat dit referendum “noodzakelijk“ was, aangrijpen om uit te leggen dat oprechte burgers dit Oekraïne niet willen als partner.

Dit referendum zal in de praktijk uitpakken als een autoritaire vuist tegen de democratie in Europa en omstreken.

Roel van Duijn
Ex-politicus en auteur